Aferese

Wat is aferese?

Aferese is een techniek die wordt gebruikt bij de behandeling van hematologische en neurologische ziekten. De techniek wordt ook toegepast bij afstoting van een transplantaatnier. In dat geval heet de behandeling plasmaferese.

Bij aferese passen we technieken en handelingen toe die gebruikt worden bij andere ziekten of gezondheidsproblemen dan alleen nierfalen. Dialyseverpleegkundigen zijn vertrouwd met procedures waarbij er met bloed buiten het lichaam wordt gewerkt, aangezien dat bij dialyse ook gebeurt. Daarom zijn sommige van onze dialyseverpleegkundigen speciaal opgeleid in deze techniek. Dianet biedt aferese en plasmaferese aan op onze locatie in Amsterdam UMC.

Aferese en plasmaferese

In welke gevallen wordt aferese toegepast?

Aferese is een techniek die Dianet inzet als het nodig is om heel gericht bepaalde onderdelen uit het bloed te verwijderen of te vervangen, zoals plasma of rode of witte bloedcellen. Deze techniek kan worden toegepast bij specifieke bloedziekten. Zo kunnen we bijvoorbeeld bij sikkelcelanemie – een ernstige vorm van bloedarmoede – de rode bloedcellen vervangen. En wanneer er te veel witte bloedcellen in het bloed aanwezig zijn, kunnen we die verwijderen om te voorkomen dat bloedvaten verstopt raken.

In welke gevallen wordt plasmaferese toegepast?

Na een niertransplantatie kan het voorkomen dat het lichaam de transplantaatnier afstoot: het eigen afweersysteem maakt dan antistoffen aan die de donornier aanvallen. Als dat gebeurt, probeert de nefroloog eerst om deze afstotingsreactie met medicijnen tegen te gaan. Lukt dit niet, dan kunnen we de behandeling uitbreiden met plasmaferese.

Bij deze techniek wordt uw bloed met behulp van een centrifuge gescheiden in plasma (het water waar de bloedcellen in zitten) en bloedcellen. Het plasma met de ziekmakende deeltjes wordt weggehaald en vervangen door donorplasma of een andere vloeistof: albumine. De behandeling is dus in feite een uitwisseling van plasma. In combinatie met medicijnen proberen we de afstotingsreactie te doorbreken zodat de transplantaatnier behouden blijft en normaal gaat functioneren.

Hoe ziet de behandeling eruit?

Uw bloed wordt door een katheter of shunt uit uw lichaam gehaald en door een machine geleid, waar het gecentrifugeerd wordt. Daarna stroomt het weer terug naar u. Er zit ongeveer een grote kop koffie aan bloed in het apparaat. Vervolgens krijgt u uw eigen bloedcellen weer terug en wordt het plasma uitgewisseld met een vervangende vloeistof.

Hoe lang duurt aferese?

De behandeling duurt ongeveer twee uur. In deze tijd wordt er tussen de drie tot vier liter plasma gewisseld, afhankelijk van uw gewicht en lengte. Hoe vaak een behandeling nodig is bepaalt u samen met uw behandelaar.

Toegang tot de bloedbaan

Voor de uitvoering van een plasmaferesebehandeling is een toegang tot de bloedbaan nodig. Hiervoor brengen we een katheter aan in de hals. Deze katheter blijft zitten tot de behandelingen afgelopen zijn. Als u een goed werkende shunt heeft, kan die ook worden gebruikt.